Z przodu buta powinno zostać około 10–12 mm wolnego miejsca, licząc od najdłuższego palca do końca obuwia. Taki luz funkcjonalny zapewnia przestrzeń na pracę stopy podczas chodzenia i biegania, a także pomaga ograniczyć ucisk palców.
Dlaczego stopa potrzebuje zapasu?
Stopa podczas obciążenia nie zachowuje się tak samo jak wtedy, gdy siedzisz. W czasie chodzenia i biegania lekko się wydłuża oraz rozszerza. Palce rozkładają się, pomagając utrzymać równowagę i stabilizować ciało. Podczas dłuższego wysiłku stopa może też zwiększyć swoją objętość.
Właśnie dlatego but dopasowany „na styk” w bezruchu może okazać się za ciasny po kilku kilometrach. W obuwiu biegowym zbyt mała przestrzeń z przodu zwiększa ryzyko obijania palców o czubek, szczególnie podczas zbiegów. Jedną z konsekwencji mogą być bolesne, ciemniejące paznokcie.
Długotrwały ucisk palców może prowadzić do:
- otarć, pęcherzy i odcisków,
- drętwienia lub bólu palców podczas chodzenia,
- ograniczenia naturalnego ruchu palucha,
- deformacji palców, w tym palucha koślawego.
Nie oznacza to jednak, że but powinien być wyraźnie luźny. Pięta i śródstopie muszą pozostawać stabilne, a stopa nie powinna przesuwać się w środku przy każdym kroku.
Jak zmierzyć stopę przed zakupem butów?
Najlepiej zmierzyć obie stopy pod obciążeniem, ponieważ ich długość może się nieznacznie różnić. Pomiar wykonaj w skarpetach, które zwykle nosisz z danym rodzajem obuwia.
Domowy pomiar wygląda następująco:
- Połóż kartkę na twardej, równej podłodze.
- Stań na niej i mocno dociśnij stopę do podłoża. Nie mierz jej w powietrzu.
- Obrysuj stopę, trzymając ołówek możliwie prostopadle do kartki.
- Zmierz odcinek od najbardziej wysuniętej części pięty do najdłuższego palca.
- Do wyniku dodaj zapas właściwy dla rodzaju obuwia i porównaj go z długością wkładki.
Jeżeli jedna stopa jest dłuższa, dobieraj but do większej. Zwróć też uwagę na to, że oznaczenie w centymetrach na języku lub pudełku nie zawsze oznacza rzeczywistą długość wnętrza buta. Często odnosi się do długości stopy, dla której dany model jest przeznaczony, albo do długości wkładki. Te wartości nie są automatycznie takie same.
Najbardziej miarodajna jest wyjmowana wkładka. Postaw na niej stopę i sprawdź, czy przed najdłuższym palcem zostaje 10–12 mm. Sama przymiarka również ma znaczenie, ponieważ dwa buty o tej samej deklarowanej długości mogą różnić się szerokością, wysokością noska i kształtem cholewki.
Jaki zapas przewidzieć w zależności od rodzaju buta?
| Rodzaj obuwia | Zalecany zapas | Na co zwrócić uwagę? |
|---|---|---|
| Codzienne | 10–12 mm | Swobodny ruch palców i stabilne trzymanie pięty |
| Biegowe | 10–12 mm | Więcej przestrzeni przy długim wysiłku i zbiegach |
| Trekkingowe i zimowe | 12–15 mm | Grubsza skarpeta, ocieplenie i przesuwanie stopy podczas zejścia |
W butach trekkingowych większy zapas jest szczególnie istotny podczas schodzenia. Stopa może wtedy przesuwać się ku przodowi, dlatego zbyt krótki but zwiększa nacisk na palce. W obuwiu zimowym trzeba uwzględnić także grubsze skarpety i wkładki ocieplające.
Czy 10–12 mm pasuje każdej stopie?
To punkt wyjścia, a nie gwarancja idealnego dopasowania. Liczy się także szerokość stopy, wysokość podbicia, kształt palców i konstrukcja noska. Osoba z szeroką stopą może odczuwać ucisk w modelu o właściwej długości, jeśli cholewka jest zbyt wąska.
Przy przymiarce sprawdź but pod obciążeniem, najlepiej później w ciągu dnia, gdy stopa jest nieco bardziej obciążona. Palce powinny móc się poruszać, ale pięta nie może wyraźnie unosić się przy chodzeniu. Jeżeli model wymaga mocnego zaciskania sznurówek, aby utrzymać stopę, jego kształt prawdopodobnie nie odpowiada Twojej stopie.
Najprostsza zasada brzmi: zmierz większą stopę, dodaj 10–12 mm i sprawdź długość wkładki oraz stabilność buta podczas chodzenia. W przypadku obuwia trekkingowego lub zimowego zapas może wynosić 12–15 mm.
