Źle dobrane buty piłkarskie mogą powodować ból, otarcia i dyskomfort, a także pogarszać kontrolę nad piłką. Najpierw dopasuj podeszwę do nawierzchni, a następnie zmierz długość i szerokość stopy. Właściwy rozmiar powinien stabilizować stopę, ale nie uciskać palców.
Podeszwa a nawierzchnia boiska
Rodzaj boiska jest najważniejszym kryterium wyboru. Podeszwa odpowiada za przyczepność podczas startu, hamowania i zmiany kierunku. Zbyt długie korki na twardym podłożu mogą zwiększać obciążenie stawów, a zbyt krótkie na naturalnej murawie nie zapewnią stabilności.
Przed zakupem sprawdź, gdzie odbywa się większość treningów. Oznaczenia na podeszwie pomagają dopasować but do podłoża:
| Typ | Nawierzchnia | Charakterystyka |
|---|---|---|
| FG | Naturalna, sucha lub lekko wilgotna trawa | Lanki z korkami o stałej długości, przeznaczone na twardszą murawę |
| SG | Mokra i grząska naturalna trawa | Wkręty z dłuższymi elementami zapewniającymi lepsze zagłębienie w miękkim podłożu |
| AG | Sztuczna trawa | Większa liczba krótszych korków, które rozkładają nacisk na większej powierzchni |
| TF | Orlik, tartan i twarda sztuczna nawierzchnia | Gęsto rozmieszczone, krótkie gumowe wypustki, nazywane turfami lub żwirówkami |
| IC | Hala, parkiet i nawierzchnie gumowe | Płaska, zwykle niebrudząca podeszwa z gumy kauczukowej |
FG sprawdza się na naturalnej trawie, ale nie jest uniwersalną podeszwą. Na sztucznej murawie wybierz AG albo TF, zależnie od rodzaju podłoża. Turfy są dobrym wyborem na twardy orlik, natomiast AG przypominają klasyczne korki, lecz mają więcej krótszych kołków.
[ picture_1 ]
Na hali potrzebujesz halówek IC. Wypustki nie poprawiają tam przyczepności i mogą uszkodzić parkiet. Z kolei TF nie zapewnią właściwego wbicia w miękką naturalną murawę.
Nie używaj lanek FG na sztucznej trawie. Długie korki mogą zbyt mocno blokować stopę podczas skrętu, co zwiększa obciążenie stawów i mięśni. Zawsze uwzględnij zalecenia obiektu sportowego, bo niektóre boiska dopuszczają tylko określone typy podeszew.
Jak zmierzyć stopę i dobrać rozmiar?
Numeracja różni się między producentami, dlatego nie wybieraj butów wyłącznie na podstawie dotychczasowego rozmiaru. Podstawą jest długość większej stopy zmierzona w centymetrach lub milimetrach, a wynik trzeba porównać z tabelą konkretnej marki.
Pomiar wykonaj po południu, gdy stopa może być nieco większa niż rano. Załóż skarpetę, w której zwykle grasz, i przygotuj kartkę, ołówek oraz linijkę. Postępuj według kolejnych kroków:
- Połóż kartkę na podłodze i stań na niej, nie unosząc pięty.
- Obrysuj stopę ołówkiem trzymanym możliwie pionowo albo poproś drugą osobę o pomoc.
- Zmierz odległość od najbardziej wysuniętego punktu pięty do końca najdłuższego palca.
- Powtórz pomiar dla drugiej stopy i zapisz większy wynik.
- Dodaj zwykle 4–8 mm naddatku, a otrzymaną długość porównaj z tabelą producenta.
Buty piłkarskie powinny przylegać do stopy wyraźniej niż codzienne obuwie, ale palce nie mogą być podwinięte ani uderzać w czubek. Zbyt duży luz powoduje przesuwanie się stopy wewnątrz buta i utrudnia kontrolę piłki. W modelach bez sznurowadeł dopasowanie musi być odczuwalnie dobre od razu, ponieważ nie da się skorygować go mocniejszym wiązaniem.
Po zakupie przymierz obuwie w domu, w skarpetach meczowych. Pochodź, wykonaj kilka przysiadów i sprawdź, czy pięta nie unosi się przy ruchu. Jeżeli pojawia się ucisk, drętwienie albo wyraźny poślizg stopy, lepiej wybrać inny rozmiar lub model.
Skóra czy syntetyk?
Materiał cholewki wpływa na sposób dopasowania, trwałość i pielęgnację. Skóra zwykle lepiej dopasowuje się do kształtu stopy, ale wymaga czasu i regularnego czyszczenia. Syntetyk zachowuje pierwotny kształt i łatwiej go utrzymać w czystości, lecz zazwyczaj rozciąga się niewiele.
Najważniejsze różnice przedstawiają się następująco:
- Skóra – z czasem mięknie i może się rozbić, dlatego but powinien od początku być dobrze dopasowany, a nie wyraźnie za mały.
- Syntetyk – słabiej dopasowuje się do stopy, więc nie licz na to, że ciasny model znacząco się rozciągnie.
- Pielęgnacja skóry – wymaga delikatnego mycia, suszenia i środków przeznaczonych do danego rodzaju skóry.
- Pielęgnacja syntetyku – najczęściej wystarcza przetarcie wilgotną ściereczką i suszenie z dala od źródła ciepła.
Jeśli masz szeroką stopę, nie rozwiązuj problemu przez kupowanie dłuższego buta. Taki model może powodować przesuwanie się stopy przód–tył. Szukaj cholewki o większej objętości w śródstopiu i miejsca na naturalne ułożenie palców. Skórzana cholewka może po czasie dopasować się na szerokość, ale nie powinna od początku powodować bólu.
Buty piłkarskie dla dzieci
Dziecięce obuwie nie powinno być kupowane z dużym zapasem. Zbyt luźny but pogarsza stabilność, utrudnia prowadzenie piłki i może szybciej się odkształcać. Przy rosnącej stopie można zostawić około 0,5 cm luzu, ale większy naddatek nie jest rozsądną oszczędnością.
Najpierw dopasuj podeszwę do boiska, a potem sprawdź długość i szerokość buta podczas przymiarki. Dziecko powinno móc swobodnie poruszać palcami, ale pięta nie może wysuwać się przy chodzeniu. Jeżeli obuwie uciska albo stopa przesuwa się w środku, wybierz inny model zamiast liczyć na późniejsze „rozchodzenie”.
Najbezpieczniejszy wybór to buty dopasowane do konkretnej nawierzchni i zmierzone według tabeli producenta. W przypadku dorosłych zwykle wystarcza naddatek 4–8 mm, natomiast u dzieci nie powinien przekraczać około 5 mm.
