Stopy dziecka najlepiej rozwijają się boso, dlatego buty nie są potrzebne do nauki chodzenia w domu. Pierwszą parę kup wtedy, gdy maluch zaczyna pewnie chodzić poza domem lub po twardym, niebezpiecznym podłożu. Obuwie ma wtedy chronić przed zimnem i urazami, a nie uczyć chodzenia ani usztywniać stopy.
Kiedy kupić pierwsze buty dla dziecka?
Raczkowanie, wstawanie przy meblach i kilka niepewnych kroków nie oznaczają jeszcze konieczności zakupu obuwia. W domu dziecko powinno, jeśli warunki na to pozwalają, chodzić boso. Taki kontakt z podłożem pomaga ćwiczyć równowagę, czucie ułożenia ciała i pracę mięśni stopy. Przy śliskiej podłodze można zastosować skarpetki antypoślizgowe.
Inaczej traktuje się niechodki. To miękkie, lekkie osłony przypominające konstrukcją grubsze skarpetki. Mogą chronić stopy przed chłodem podczas spaceru w wózku, ale nie są butami do nauki chodzenia. Pierwsze właściwe obuwie jest potrzebne wtedy, gdy dziecko samodzielnie chodzi i chce poruszać się na zewnątrz, po chodniku, placu zabaw lub innym podłożu, na którym bosa stopa mogłaby zostać zraniona.
Jakie cechy powinny mieć pierwsze buty?
But powinien możliwie mało zmieniać naturalną pracę stopy. Modele określane jako barefoot nawiązują do tej zasady przez cienką, elastyczną podeszwę, szeroki przód i niewielką wagę. Sama nazwa nie gwarantuje jednak dobrego dopasowania, dlatego zawsze trzeba ocenić konkretny model i rozmiar.
Najważniejsze kryteria przedstawia poniższe zestawienie:
| Cecha | Co but powinien mieć | Czego unikać |
|---|---|---|
| Podeszwa | Elastyczną, lekką, antypoślizgową i łatwo zginającą się w miejscu przetaczania stopy | Sztywnej, ciężkiej i twardej podeszwy |
| Nosek | Szeroki, anatomiczny, zapewniający palcom swobodę ruchu | Wąskiego i zwężającego się przodu |
| Zapiętek | Stabilny, utrzymujący piętę w prawidłowym położeniu | Całkowicie miękkiego lub pozbawionego zapiętka |
| Materiał | Przewiewny, miękki i bezpieczny dla skóry, na przykład skóra naturalna lub oddychająca tkanina | Nieprzepuszczającego powietrza materiału powodującego pocenie |
Prosty test podeszwy polega na zgięciu buta w dłoni. Powinna pracować bez dużego oporu, szczególnie w przedniej części, ale nie zapadać się przypadkowo w każdą stronę. Cholewka nie musi sięgać wysoko nad kostkę. Jeśli obuwie zimowe jest wyższe, powinna pozostać miękka i elastyczna, aby nie ograniczać ruchu stawu skokowego.
Wkładka nie powinna wymuszać silnego podparcia łuku stopy. W przypadku dziecka bez rozpoznanych problemów ortopedycznych ważniejsze są swoboda palców, lekkość i dopasowanie. Przy niepokojącym sposobie stawiania stóp, wyraźnej asymetrii albo trudnościach z równowagą dobór obuwia warto skonsultować z fizjoterapeutą lub ortopedą dziecięcym.
Jak zmierzyć stopę dziecka w domu?
Pomiar wykonaj po południu, gdy stopa może być nieco większa niż rano. Dziecko powinno stać, ponieważ stopa podczas obciążenia ma inny kształt niż w pozycji siedzącej lub leżącej. Potrzebujesz kartki, ołówka i linijki.
Pomiar wykonuje się w następujący sposób:
- Połóż kartkę na twardym, równym podłożu i ustaw na niej dziecko w skarpetce, którą będzie nosić z butem.
- Obrysuj stopę pionowo trzymanym ołówkiem, nie przechylając go pod stopę.
- Zmierz obrys i dodaj z przodu około 6–8 mm zapasu na swobodę palców oraz pracę stopy podczas chodzenia.
- Powtórz pomiar dla drugiej stopy i wybierz rozmiar na podstawie większego wyniku, sprawdzając również szerokość buta.
Szablon z kartonu można włożyć do wybranego buta. Nie powinien zaginać się przy wkładaniu ani przesuwać w środku. Po zakupie obserwuj dziecko podczas chodzenia. Potykanie się, wysuwanie pięty, podkurczanie palców lub niechęć do spaceru mogą oznaczać, że model albo rozmiar nie pasuje.
Jakich błędów nie popełniać?
Przy pierwszym obuwiu łatwo kierować się wyglądem albo chęcią wykorzystania butów przez dłuższy czas. Dla rozwijającej się stopy ważniejsze są jednak aktualne dopasowanie i możliwość swobodnego ruchu. Najczęstsze błędy to:
- Kupowanie na zapas – zbyt duży but może przesuwać się na stopie, utrudniać równowagę i zmieniać sposób chodzenia.
- Wybór używanego obuwia – but może być odkształcony przez poprzedniego użytkownika, nawet jeśli wygląda na mało noszony.
- Sięganie po zbyt sztywną konstrukcję – ciężka podeszwa i wysoka, twarda cholewka ograniczają pracę stopy.
- Brak miejsca na palce – wąski nosek uciska palce i nie pozwala im prawidłowo uczestniczyć w chodzeniu.
Co zakładać dziecku w domu?
W domu najlepszym rozwiązaniem pozostaje bosa stopa, o ile podłoże jest bezpieczne, nie jest śliskie ani zbyt zimne. Gdy potrzebna jest ochrona, wybierz skarpetki antypoślizgowe albo lekkie kapcie z elastyczną podeszwą. Na zewnątrz but powinien chronić przed temperaturą, wilgocią i urazami, ale nadal pozostawiać stopie możliwie dużo swobody.
Najważniejsze przy wyborze pierwszej pary są więc trzy rzeczy: elastyczna podeszwa, szeroki przód i właściwy rozmiar. Moda może decydować o kolorze, ale nie powinna przesłaniać potrzeb rozwijającej się stopy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani fizjoterapeutą. W przypadku nieprawidłowego chodu, bólu, asymetrii lub trudności z utrzymaniem równowagi skonsultuj dziecko ze specjalistą.
